|
Mustafa Kemal 1881 yılında Selanik’te dünyaya geldi. Annesi Zübeyde Hanım, Babası Rıza Efendi olan Mustafa Kemal, eğitim hayatına Şemsi Efendi Mektebinde başladı, daha sonra Selanik Rüştiyesi’ne kaydoldu ve Selanik Askeri Rüştiyesi’ne girdi. Eğitim ve öğretim hayatı Manastır Askeri İdadisi, Mekteb-i Harbiye Şahane ve Erkan-ı Harbiye ile devam ederek 1905 yılında Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle mezun olmuştur.
Mustafa Kemal bir asker olarak başladığı görevi süresince hem askeri yönü hem de liderlik vasfı ile her zaman başarılı bir kişilik olmuştur. Mezun olmasının ardından 1905- 1907 yılları arasında Şam’da görev yapmış, “Vatan ve Hürriyet” cemiyetini kurmuş, bu cemiyetin ilhakı ile İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne üye olmuştur. Meşrutiyet’in ilanı ile İttihat ve Terakki tarafından Trablusgarp’a görevli gönderilmiş, buradaki halkı Jön Türkler’e kazandırmaya çalıştı. 1909 yılında Kurmay Başkanı oldu ve 31 Mart vakasını bastırmak için çalıştı. 1911 yılında Trablusgarp Savaşı’nda, 1912 de Balkan Savaşı’nda ve 1913’de İkinci Balkan Savaşı’nda görev aldı. Osmanlı Devleti’nin 1914 yılında Birinci Dünya Savaşına girmesiyle birlikte 19. Fırka Komutanlığı görevine getirildi. Birinci Dünya Savaşı ile Mustafa Kemal’in devlet adına yüklendiği rol çok daha önemli hale geldi, 1915 yılında Çanakkale Savaşı, Anafartalar Zaferi, II. Anafartalar Zaferi ve birçok vatan toprağının geri alınmasında büyük başarılara imza attı. Kurtuluş Savaşı ise Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin devlet yapan günlerin zorlu fakat başarıya ulaşacak başlangıç noktasıydı. 1919- 1923 yılları arasında yürütülen mücadele Kuvayı Milliye direnişleri ile başladı. Padişah tarafından görevlendirilen Mustafa Kemal ve arkadaşları 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a çıkarak milli mücadeleyi başlattılar. “Ya istiklal, ya ölüm!” sloganıyla başlayan hareket 22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi ve 4–11 Eylül 1919 tarihli Sivas Kongresi ile şekillendirildi. Osmanlı Meclisi yerine 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi yeni bir alt yapı ve çalışma azmiyle açıldı. Meclis mücadeleyi yürütecek planı oluşturacak, destekleyecek ve gerçekleştirecek kurumdu. Denetimsiz kuvvetler yerine düzenli ordu kuruldu. 1921 yılında “Başkumandan” unvanını alan Mustafa Kemal, askeri durumu düzeltmek adına daha çok yetki ile donatıldı. O günlerde tepkilerin artması üzerine İtilaf Devletleri topraklarımıza müdahale etmeye başlamıştı, Yunan ordusunun Anadolu’ya girmesiyle I. Ve II. İnönü Muhabereleri vuku buldu ve Yunan ordusunun geri çevrilmesiyle sonuçlandı. Yunanlıların hücumu üzerine gerçekleşen Kütahya- Eskişehir Savaşı ise aleyhimize sonuçlandı. 1921 yılında yapılan Sakarya Meydan Muharebesi ile Yunanlılar gücü tükendi ve bu başarılardan sonra Mustafa Kemal’e meclis tarafından “Gazi” unvanı verildi. Ordu daha sonra Büyük Taarruz ve Dumlupınar Meydan Muharebesi ile tüm yurdu düşmandan Mustafa Kemal önderliğinde temizledi.
Milli Mücadele dönemini Gazi Mustafa Kemal önderliğinde gerçekleştirilen yenilikler, inkılâplar izledi. 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal ilk cumhurbaşkanı seçildi, Cumhuriyet Halk Fırkası kuruldu. Bir ülkenin zorluklardan çıkıp geldiği günleri ilk ağızdan anlattığı “Nutuk” eserini kaleme aldı ve 1927 yılında Cumhuriyet Halk Fırkası kongresinde okudu. 29 Ekim 1933 tarihinde Onuncu Yıl Nutku ile millete seslendi. Siyasal, eğitim, kültür, toplum, hukuk ve diğer birçok alanda yenilikler, inkılâplar yaptı. Cumhuriyetin ilanı, Laiklik anlayışı, Soyadı kanununun çıkarılması ve ilk soyadı olarak kendisine “Atatürk” soyadının verilmesi, uluslar arası ölçülerin kabulü, Medeni Kanun’un kabulü, eğitim alanındaki Tevhid-i Tedrisat Kanunu, Latin harflerinin kabulü, Türk Dil ve Tarih kurumlarının kurulması gerçekleştirdiği başarılardan sadece birkaçıdır.
Mustafa Kemal Atatürk 1920 yılında İzmirli Latife Hanım ile evlenmiş, 1925 yılına kadar evli kalmıştır. Ulu önder Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu uzun süredir tedavi gördüğü rahatsızlığı nedeniyle çok genç yaşta 10 Kasım 1938 tarihinde Dolmabahçe Sarayı’nda vefat etmiştir. Sadece askerlik ve yönetim alanıyla ilgilenmeyen Atatürk çok yönlü kişiliği ile tüm dünya çapında tanınan başarılı bir kişiliktir. Kitaplara olan tutkusu, ata binmesi, yüzme, güreş, tavla gibi alanlara ilgi duyması ile tanınan Mustafa Kemal, Fransızca ve Almanca bilgisine sahipti. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, kişiliği, hal ve tavırları, ileri görüşlülüğü, giyiminden konuşmasına örnek oluşu, liderlik vasfı, engin bilgisi ile bu devleti kuran ve bugünlere gelmemizi sağlayan ulu önderimizdir.
Sema Özbek
Sema Özbek |
